Participatie wordt ge(s)maakt

Maatschappelijke ontwikkeling

De manier waarop een gemeente wordt bestuurd, is permanent in ontwikkeling. Nieuwe mensen op politiek en ambtelijk niveau brengen nieuwe ideeën en werkwijzen met zich mee.

Niet alleen de ‘frisse wind’ bij beleidsmakers en -uitvoerders leidt tot beweging, ook een aantal maatschappelijke ontwikkelingen spelen hierbij een rol, onder meer:

  • De manier waarop bewoners hun burgerschap opnemen, gebeurt tegenwoordig in meer afgebakende, kortlopende engagementen.
  • De visie van hogere overheden in verband met participatie van burgers krijgt zijn vertaling in wetten en decreten.

Feit dat er een wettelijk kader rond participatie voor handen is, is op zich een goede zaak. Het toont aan dat ook overheden het belang ervan inzien. Echter, wetten en decreten komen veelal eenzijdig en eenduidig tot stand, los van lokale contextfactoren. Gezien het algemene en generalistische karakter ervan bieden deze instrumenten weinig concrete richtlijnen en handvaten waar bestuurders effectief mee aan de slag kunnen. Werk maken van bewonersparticipatie binnen de eigen gemeente blijft daardoor vaak nog dode letter. 

Samenlevingsopbouw is sterk vertrouwd met vormen van bewonersparticipatie die zich buiten de vastomlijnde instrumenten – denk maar aan het gemeentedecreet – situeren. Op het terrein zie en voel je de noodzaak om ruimer te denken dan wettelijke kaders en een visie en aanpak te ontwikkelen op maat van de gemeente en doelgroep.

Deze website met tal van verschillende werkvormen, methodieken, tips, praktijkvoorbeelden … wil een poging en aanzet zijn om dit hiaat een beetje in te vullen. Let wel, zonder een blauwdruk te willen leveren hoe participatie best georganiseerd wordt. Er is en blijft voor elk bestuur nog heel wat ruimte om te experimenteren op lokaal niveau. Dit maakt van participatie dan ook zo’n boeiend en rijk proces!